Bakteriologiya laboratoriyasi
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasining 2024-yil 25-yanvardagi 8-sonli buyrug‘iga 2-a-ilova
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasining Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalarining Bakteriologiya laboratoriyasi to‘g‘risida namunaviy
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
- Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi to‘g‘risida”gi Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati faoliyatini tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”
2020-yil 27-iyuldagi PQ-4790-son qarori, “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yo‘lga qo‘yishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni, Qo‘mitaning “O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi
faoliyatini tartibga soluvchi hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida” 2023-yil 11-iyuldagi 32-son buyrug‘iga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari (keyingi o‘rinlarda – hududiy Boshqarmalar) Bakteriologiya laboratoriyasining vazifalari va funksiyalari, huquqlari va majburiyatlari, faoliyatini tashkil etish va hisobdorligini belgilab beradi. - Bakteriologiya laboratoriyasi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qarorlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari, farmoyishlari, boshqa normativ-huquqiy hujjatlar, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Qoʻmitaning qarorlari, buyruq va ko‘rsatmalariga shuningdek mazkur Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.
2-bob. Bakteriologiya laboratoriyasining vazifalari va funksiyalari
- 3. Bakteriologiya laboratoriyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
Respublika hududiga yuqumli kasalliklarni (III-IV guruh patogen mikroorganizmlar) chetdan kirib kelishi va tarqalishini oldini olish va axolining yuqumli kasalliklar bilan kasallanishining oldini olish maqsadida suv, tuproq, havo kabi tashqi muhit obyektlari va oziq-ovqat mahsulotlarida, davolash-profilaktika muassasalarida (DPM) bakteriologik tahlillar o‘tkazish;
tuman va shahar bo‘limlari mutaxassislariga amaliy-uslubiy yordam ko‘rsatish;
hududiy boshqarmalar boshqa laboratoriyalari, ilmiy-tadqiqot institutlari, oliy va o‘rta tibbiyot bilim yurtlari mutaxassislari bilan hamkorlikda III-IV guruh mikroorganizmlari yuqumli kasalliklar profilaktikasi bo‘yicha ilmiy-amaliy hamda o‘quv-seminarlarini tashkil qilish va o‘tkazish;
aholining III-IV guruh bakterial yuqumli kasalliklar profilaktikasi bo‘yicha xabardorligini oshirish.
- 4.Bakteriologiya laboratoriyasi quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
yuqumli kasalliklarning yoki yuqumli kasalliklarga gumon qilinganlarni ovqatdan zaharlanishlarning kelib chiqish sabablarini aniqlash maqsadida, tasdiqlangan zamonaviy usullar bilan to‘g‘ri va sifatli bakteriologik tekshiruvlar olib borish;
aholi o‘rtasida yuqumli kasalliklarni kamaytirish va tashqi muhitni sog‘lomlashtirish borasida epidemiyaga qarshi chora-tadbirlarni o‘tkazishda ishtirok etish;
bakteriologik laboratoriyalarning moddiy-texnik ta’minotini yaxshilash, me’yoriy hujjatlar, kimyoviy reaktivlar, ozuqa-muhitlar va boshqa preparatlar bilan ta’minlash bo‘yicha chora-tadbirlarini tashkillashtirish;
sanitariya bakteriologik tekshiruvlarni rejalashtirishda ishtirok etish.
yangi tekshiruv usullari, davlat standartlari, uslubiy qo‘llanma, yo‘riqnomalarni amalda tadbiq etish;
davolash-profilaktik muassasalardagi klinik diagnostik bakteriologik (mikrobiologik) laboratoriyalarga amaliy-uslubiy yordam ko‘rsatish;
tuman (shahar) bo‘limlari bakteriologik laboratoriyasi ustidan tashkiliy uslubiy boshqaruvni olib borish;
tuman (shahar) bo‘limlari bakteriologik laboratoriyasi moddiy-texnik ta’minotini, jihozlanishini, me’yoriy hujjatlar, reaktiv, muhitlar va boshqa vositalar bilan ta’minotini yaxshilash bo‘yicha nazoratni amalga oshirish;
yillik hisobotlar yakuni bo‘yicha tuman (shahar) bo‘limlarining bakteriologik laboratoriyasi faoliyatini tahlil qilish;
arbitraj tekshiruvlarni, tumanlarda ajratilgan kulturalarni identifikatsiyalashni amalga oshirish;
hududiy boshqarmalar bazasida Bakteriologiya laboratoriyasi xodimlarini (vrach-bakteriolog, biolog-bakteriolog, laborant, sanitarka va boshqalar) kasbiy tayyorgarlikdan o‘tkazish.
- 5. Bakteriologik laboratoriyasi qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa funksiyalarni ham amalga oshiradi.
3-bob. Bakteriologiya laboratoriyasining huquqlari va majburiyatlari
- 6.Bakteriologiya laboratoriyasi quyidagi huquqlarga ega:
laboratoriya faoliyatini yaxshilash maqsadida, takliflar kiritish;
boshqarmaning boshqa bo‘limlaridan ish faoliyat uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni so‘rab olish;
aholini yuqumli kasalliklarni profilaktikasi bo‘yicha bilim savodxonligini yuksaltirish maqsadida maqola, televideniya va radioga matn, eslatma varaqasi, buklet, plakat va h.k. tayyorlashda ishtirok etish;
laboratoriyalar mutaxassislarini kasbiy malakasini oshirish uchun o‘qitish.
- 7. Bakteriologiya laboratoriyasi qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa huquqlarga ham ega bo‘ladi.
- Bakteriologiya laboratoriyasiga:
jismoniy va yuridik shaxslarning aholi o‘rtasida III-IV guruh mikroorganizmlar yuqumli kasalliklarni kelib chiqishi va tarqalishni oldini olish masalalari bo‘yicha murojaatlarini ko‘rib chiqish va tegishli qarorlar qabul qilish;
III-IV guruh mikroorganizmlar yuqumli kasalliklari bo‘yicha epidemiologik vaziyat va aholi o‘rtasida III-IV guruh mikroorganizmlar yuqumli kasalliklarni kelib chiqishi va tarqalishni oldini olishni ta’minlash borasida o‘tkazilayotgan tahlillar haqida hududiy boshqarma rahbariyatini xabardor qilish;
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari, farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlari ijrosi hamda nazoratini ta’minlash kabi majburiyatlar yuklatiladi.
4-bob. Bakteriologiya laboratoriyasi faoliyatini tashkil etish va hisobdorligi
- 9. Bakteriologiya laboratoriyasi mudiri bevosita Boshqarma boshligʻiga bo‘ysunadi.
- Bakteriologiya laboratoriyasi o‘z faoliyatida Boshqarmaning boshqa bo‘limlari, Sog‘liqni saqlash boshqarmalari, ilmiy-tadqiqot institutlari, oliy va o‘rta tibbiyot bilim yurtlari bilan yuqumli kasalliklar profilaktikasi bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadida o‘zaro hamkorlik qiladi.
- Bakteriologiya laboratoriyasiga vrach bakteriolog rahbarlik qiladi, bo‘lim mudiri Boshqarma boshligʻi tomonidan tayinlanadi va vazifasidan ozod qilinadi.
- Boshqarma boshligʻi epidemiologik vaziyatdan kelib chiqqan holda Bakteriologiya laboratoriyasi ish faoliyatini hududiy boshqarmalarning boshqa bo‘limlari faoliyati bilan muvofiqlashtirib boradi.
- Bakteriologiya laboratoriyasi amaldagi rejim talablariga javob beruvchi ish joylari, asbob-uskunalar, zaruriy jihozlar, shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlanadi.
- 14.Bakteriologiya laboratoriyasi shtat normativlari qonunchilik talablari asosida tasdiqlanadi.
- 15. Bakteriologiya laboratoriyasi mudiri ishda boʻlmagan vaqtda (mehnat ta’tili, mehnatga layoqatsizlik davrida) uning vazifasi laboratoriyadagi vrachlardan biriga yuklanadi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
- 16. Bakteriologiya laboratoriyasini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
- Mazkur nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan xodimlar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
O‘zbekiston Respublikasi
Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik
va jamoat salomatligi qo‘mitasining
2024-yil 25-yanvardagi 8-sonli buyrug‘iga
2-b-ilova
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi
tuman (shahar) bo‘limlarining Bakteriologiya laboratoriyasi to‘g‘risida namunaviy
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
- Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi to‘g‘risida”gi Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati faoliyatini tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”
2020-yil 27-iyuldagi PQ-4790-son qarori, “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yo‘lga qo‘yishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni, Qo‘mitaning “O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi
faoliyatini tartibga soluvchi hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida” 2023-yil 11-iyuldagi 32-son buyrug‘iga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Qoʻmita tuman (shahar) boʻlimlarining Bakteriologiya laboratoriyasining vazifalari va funksiyalari, huquqlari va majburiyatlari, faoliyatini tashkil etish va hisobdorligini belgilab beradi. - Bakteriologiya laboratoriyasi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qarorlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari, farmoyishlari, boshqa normativ-huquqiy hujjatlar, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Qoʻmitaning qarorlari, buyruq va ko‘rsatmalariga shuningdek mazkur Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.
2-bob. Bakteriologiya laboratoriyasining vazifalari va funksiyalari
- 3. Bakteriologiya laboratoriyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
Respublika hududiga yuqumli kasalliklarni (III-IV guruh patogen mikroorganizmlar) chetdan kirib kelishi va tarqalishini oldini olish va axolining yuqumli kasalliklar bilan kasallanishining oldini olish maqsadida suv, tuproq, havo kabi tashqi muhit obyektlari va oziq-ovqat mahsulotlarida, davolash-profilaktika muassasalarida bakteriologik tahlillar o‘tkazish;
aholining III-IV guruh patogen mikroorganizmlari yuqumli kasalliklar profilaktikasi bo‘yicha xabardorligini oshirish.
- 4.Bakteriologiya laboratoriyasi quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
yuqumli kasalliklarning yoki yuqumli kasalliklarga gumon qilinganlarni, ovqatdan zaharlanishlarning kelib chiqish sabablarini aniqlash maqsadida, tasdiqlangan zamonaviiy usullar bilan to‘g‘ri va sifatli bakteriologik tekshiruvlar olib borish;
aholi o‘rtasida yuqumli kasalliklarni kamaytirish va tashqi muhitni sog‘lomlashtirish borasida sanitariya-gigienik va epidemiyaga qarshi tadbirlarni o‘tkazishda ishtirok etish;
bakteriologik laboratoriyalarning moddiy-texnik jihozlanish ta’minotini yaxshilash, me’yoriy texnik hujjatlar, kimyoviy reaktivlar, ozuqa-muhitlar va boshqa preparatlar bilan ta’minlash bo‘yicha chora-tadbirlar tashkillashtirish;
sanitariya bakteriologik tekshiruvlarni rejalashtirishda ishtirok etish;
davolash-profilaktik muassasalariga klinik bakteriologik (mikrobiologik) diagnostik amaliy-uslubiy yordam ko‘rsatish.
- 5. Bakteriologik laboratoriyasi qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa funksiyalarni ham amalga oshiradi.
3-bob. Bakteriologiya laboratoriyasining huquqlari va majburiyatlari
- 6.Bakteriologiya laboratoriyasi quyidagi huquqlarga ega:
laboratoriya faoliyatini yaxshilash maqsadida, takliflar kiritish;
boshqarmaning boshqa bo‘limlaridan ish faoliyat uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni so‘rab olish;
aholini yuqumli kasalliklarni profilaktikasi bo‘yicha bilim savodxonligini yuksaltirish maqsadida maqola, televideniya va radioga matn, eslatma varaqasi, buklet, plakat va h.k. tayyorlashda ishtirok etish;
laboratoriyalar mutaxassislarini kasbiy malakasini oshirish uchun o‘qitish.
- 7. Bakteriologiya laboratoriyasi qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa huquqlarga ham ega bo‘ladi.
- Bakteriologiya laboratoriyasiga:
jismoniy va yuridik shaxslarning aholi o‘rtasida III-IV guruh mikroorganizmlar yuqumli kasalliklarni kelib chiqishi va tarqalishni oldini olish masalalari bo‘yicha murojaatlarini ko‘rib chiqish va tegishli qarorlar qabul qilish;
III-IV guruh mikroorganizmlar yuqumli kasalliklari bo‘yicha epidemiologik vaziyat va aholi o‘rtasida III-IV guruh mikroorganizmlar yuqumli kasalliklarni kelib chiqishi va tarqalishni oldini olishni ta’minlash borasida o‘tkazilayotgan tahlillar haqida hududiy boshqarma rahbariyatini xabardor qilish;
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari, farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlari ijrosi hamda nazoratini ta’minlash kabi majburiyatlar yuklatiladi.
4-bob. Bakteriologiya laboratoriyasi faoliyatini tashkil etish va hisobdorligi
- 9. Bakteriologiya laboratoriyasi mudiri bevosita tuman (shahar) boʻlimi boshligʻiga bo‘ysunadi.
- Bakteriologiya laboratoriyasi o‘z faoliyatida tuman (shahar) boʻlimining boshqa bo‘limlari, tibbiyot birlashmalari va boshqa tashkilotlar bilan yuqumli kasalliklar profilaktikasi bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadida o‘zaro hamkorlik qiladi.
- Bakteriologiya laboratoriyasiga vrach bakteriolog rahbarlik qiladi, bo‘lim mudiri tuman (shahar) boʻlimi boshligʻi tomonidan tayinlanadi va vazifasidan ozod qilinadi.
- Tuman (shahar) boʻlimi boshligʻiepidemiologik vaziyatdan kelib chiqqan holda Bakteriologiya laboratoriyasi ish faoliyatini hududiy boshqarmalarning boshqa bo‘limlari faoliyati bilan muvofiqlashtirib boradi.
- Bakteriologiya laboratoriyasi amaldagi rejim talablariga javob beruvchi ish joylari, asbob-uskunalar, zaruriy jihozlar, shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlanadi.
- 14.Bakteriologiya laboratoriyasi shtat normativlari qonunchilik talablari asosida tasdiqlanadi.
- 15. Bakteriologiya laboratoriyasi mudiri ishda boʻlmagan vaqtda (mehnat ta’tili, mehnatga layoqatsizlik davrida) uning vazifasi laboratoriyadagi vrachlardan biriga yuklanadi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
- 16. Bakteriologiya laboratoriyasini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
- Mazkur nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan xodimlar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

